Krztusiec powraca i atakuje młodzież i dorosłych

Światowa Organizacja Zdrowia każdego roku odnotowuje nawet czterdzieści milionów przypadków krztuśca, z czego niemal czterysta tysięcy kończy się zgonem. W Europie niestety od połowy lat dziewiędziesiątych jest zauważalny wyraźny wzrost zachorowań na krztusiec. Jak wskazują aktualne dane epidemiologiczne ponad sześćdziesiąt procent zachorowań na tą z pozoru "chorobę wieku dziesięcego" dotyczy starszych grup wiekowych.

Największą liczbę zachorowań w wysokości niemal stu tysięcy odnotowano w Polsce w roku 1960. Była to bezpośrednia przyczyna wprowadzenia szczepień przeciw krztuścowi do programów szczepień ochronnych. Dzięki temu w ciągu trzydziestu lat
od przeprowadzania obowiązkowych szczepień ilość zachorowań ustabilizowała/zatrzymała się na poziomie kilkuset zachorowań rocznie. Jednak od 1990 roku obserwuje się wyraźną tendencję wzrostową. Jednocześnie nastąpiło przesunięcie zachorowań na starsze grupy wiekowe.

W 2007r. ponad sześćdziesiąt procent przypadków krztuśca dotyczyło osób powyżej dziesiątego roku życia. Badania przeprowadzone w Niemczech i USA dowiodły, że krztusiec jest często przyczyną przedłużającego się kaszlu u młodzieży i osób dorosłych – stanowiąc nawet 32 procent wszystkich przypadków
Przyczyną wzrostu zachorowań w tych grupach wiekowych jest zanikanie odporności poszczepiennej po około 6 - 12 latach od zaszczepienia. Przechorowanie krztuśca także nie zapewnia trwałej odporności przeciw tej chorobie.

Czym jest krztusiec? Krztusiec jest chorobą układu oddechowego, wywołaną przez bakterię Bordetella pertussis, potocznie nazywaną pałeczką krztuśca. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową lub bezpośrednio przez kontakt z osobą chorą. Cechuje go duża zaraźliwość - po kontakcie z zarażonym może zachorować nawet sto procent osób! Typowym objawem krztuśca jest długo utrzymujący się i nasilający kaszel, który zwykle występuje napadowo. Krztusiec u najmłodszych przebiega w postaci kaszlu, po którym następuje bezdech i sinica. Osoby dorosłe chorują bez charakterystycznych objawów, jedynym symptomem może być długotrwale utrzymujący się kaszel. W wielu przypadkach mylony jest z astmą, zapaleniem krtani i zapaleniem oskrzeli.

Krztusiec może powodować u małych dzieci ciężkie zapalenie płuc, trwałe uszkodzenie mózgu, a nawet opóźnienie rozwoju fizycznego i umysłowego. Może dojść do zaburzenia świadomości, uszkodzenia słuchu i wzroku. Częstym powikłaniem jest także zapalenie ucha środkowego. Im mniejsze dziecko, tym przebieg choroby może być cięższy. U niemowląt mogą wystąpić drgawki, bezdech oraz zapalenie mózgu. W wyniku powikłań do trwałego uszkodzenia mózgu dochodzi w dwóch procentach przypadków. Krztusiec u niemowląt jest realnym zagrożeniem dla życia dziecka.

Krztusiec w wieku dorosłym charakteryzuje się głównie długotrwałym napadowym kaszlem. Z tego powodu często jest nazywany „stu dniowym kaszlem”. Z przeprowadzonych badań wynika, że prawie osiemdziesiąt procent dorosłych z potwierdzonym rozpoznaniem zgłaszało kaszel trwający co najmniej trzy tygodnie, a u niemal trzydziestu procent z nich kaszel utrzymywał się ponad trzy miesiące! W połowie przypadków napady kaszlu kończą się atakiem duszności lub wymiotami. Wielu chorych ma problemy ze snem. Krztusiec może być przyczyną zapalenia płuc i zapalenia ucha środkowego. U osób starszych choroba może wywołać wewnątrzczaszkowe krwawienie i w efekcie może doprowadzić do śmierci. Ze względu na nietypowe objawy, krztusiec bywa źle diagnozowany i nieskutecznie leczony. Błędne rozpoznanie choroby prowadzi do niepotrzebnych i meczących badań (np. w celu wykluczenia zmian nowotworowych w płucach) oraz naraża osobę chorą na groźne powikłania.

Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania krztuścowi jest szczepienie, dlatego jeżeli dostrzegasz u siebie objawy tej choroby koniecznie skontaktuj się z lekarzem pierwszego kontaktu!